ΤΟ ΥΦΟΣ ΤΩΝ ΔΙΑΛΟΓΙΚΩΝ ΑΝΑΡΤΗΣΕΩΝ ΣΤΟ F)B.- του Χρυσόστομου Γεωργίου. (Συνταξιούχος – φιλόλογος)

«H γλώσσα αγαθόν τε και φαύλον ανθρώποις» μας κράζει ο αρχαίος σοφός εδώ και χιλιάδες χρόνια και το αληθές του λόγου τούτου επιβεβαιώνεται με αποκαλυπτικό τρόπο από τις καθημερινές αναρτήσεις- κυρίως του πολιτικού και του αθλητικού περιεχομένου – που διαβάζουμε στο F)B όπου, δυστυχώς, το «φαύλον» σε πολλές περιπτώσεις πλεονεκτεί και επισκιάζει το «αγαθόν», καθόσον βλέπουμε να «σφιχταγκαλιάζεται θερμά» η προσβλητική συμπεριφορά, η αχαριστία, η αναίδεια, η αλαζονεία, η θρασύτητα, η αγένεια, η αισχρολογία και η αδίστακτη προκλητικότητα με την αντίθετη συμπεριφορά του σεβασμού και της εκτίμησης, του μέτρου και της λογικής, της προσήνειας και της ψυχραιμίας, της μεγαλοψυχίας και της ευγένειας. Με λίγα λόγια στις αναρτήσεις αυτές βλέπουμε να συναντιέται η ΑΠΡΕΠΕΙΑ με την ΕΥΠΡΕΠΕΙΑ, το φασιστικό ύφος με το δημοκρατικό, με λόγο τέτοιο που έρχεται να μας επιβεβαιώσει και μια άλλη διαχρονική αλήθεια που υποστηρίζει ότι το ύφος του ανθρώπου προδίδει και το ήθος του. Αλίμονο, φίλε μου, αν όλοι μας είχαμε τα ίδια πιστεύω, μια τέτοια ζωή φρονώ ότι θα ήταν και ανούσια και ανώφελη.

Τη διαφορετική για παράδειγμα ιδεολογία θα πρέπει να τη σεβόμαστε και όχι να την υβρίζομε, γιατί μόνο έτσι αναπτύσσεται ο πολιτισμός και προοδεύει η κοινωνία μας, ενώ στην αντίθετη περίπτωση επικρατεί ο μαρασμός, η πνευματική τύφλωση και ο φανατισμός, αυτή η αιώνια κατάρα της φυλής μας που, δυστυχώς, την πληρώνουμε ακόμη και σήμερα … Σε μια διαλογική συζήτηση πρέπει να προσέρχεσαι με τόση προθυμία να πεισθείς, με όση επιθυμία έχεις για να πείσεις. Εδώ δεν υπάρχει νικητής και ηττημένος. Νικητής είναι μια σύγκλιση των απόψεων, με λόγο ευπρεπή και νηφάλιο, γιατί αυτός γίνεται πιστευτός και αποδεκτός και τούτο διότι στηρίζεται στο δίκιο και στο πρέπον και, όπως έλεγε ο Αριστοτέλης, «το δε πρέπον επιτυγχάνεται, αν αυτό εκφράζει πιστά τα ήθη και τα πάθη, κι αν είναι ανάλογο με το πράγμα – την ιδέα. Είναι δε ανάλογο, αν δεν εκφράζεται κανείς για τα υψηλά με πρόστυχο μήτε για τα ασήμαντα με υψηλό τρόπο, κι αν δεν προσάπτει στο ευτελές όνομα, κανένα κοσμητικό».

Τα «κοσμητικά», για παράδειγμα, που χρησιμοποιεί η Αντιπολίτευση στη Συμπολίτευση και τανάπαλιν τα διαβάζουμε σχεδόν σε καθημερινή βάση και η συμπεριφορά αυτή κατά την ταπεινή μου γνώμη, είναι αναιδής, αλαζονική και αυθάδης. Το πολιτικό μας αυτό αυθάδικο που το θυμάμαι απ΄ όταν ήμουν νιος και το ακούω και τώρα που γέρασα, έρχεται σε αντίθεση, δυστυχώς, με την άποψη εκείνη της κλασικής μας σοφίας που υποστήριζε ότι «Άρχοντας δε μη είναι αυθάδεις, μηδέ προς επήρειαν κρίνειν, μηδέ μεμνήσθαι κρίνοντας φιλίας ή έχθρας, αλλά του δικαίου». Οι κυβερνώντες γενικά ασκούν εξουσίαν πραγματική και ωφέλιμη, αποδοτική, φιλάνθρωπο και δίκαιη, όταν είναι σώφρονες, σεμνοί, ηθικοί και ειλικρινείς. Η αυθάδεια, η αλαζονεία και ο αυταρχικός λόγος είναι κατά γενική ομολογία κακοί σύμβουλοι για την πρόοδο μιας κοινωνίας. Προσέτι, ο αμερόληπτος κριτικός λόγος για πράγματα και πρόσωπα είναι κι ένα δείγμα ανωτερότητας της πνευματικής καθολικότητας. Επίσης, η κριτική που έχει ως βάση την εχθρότητα ή τη φιλική διάθεση, αλλοιώνει την αλήθεια και υπηρετεί ύποπτα και ταπεινά συμφέροντα. Συνεπώς, μόνο ο ειλικρινής ο λόγος και το δίκαιο διασφαλίζουν τον οποιοδήποτε κυβερνώντα, άρχοντα και ηγήτορα από τυχόν λάθη, κακές τοποθετήσεις και λανθασμένες εκτιμήσεις.

Οι αναρτήσεις εκείνες που χρησιμοποιούν λόγο ειλικρινή, δίκαιο και ευπρεπή μπορούν και εξουδετερώνουν την οποιαδήποτε επιχειρηματολογία και γίνονται πιστευτές, καθόσον υπηρετούν την αλήθεια. Αντίθετα, την ανάρτηση της χυδαιολογίας μόνο με τη σιωπή μπορούμε και πρέπει να την αντιμετωπίζουμε, καθόσον και η σιωπή είναι κι αυτή μια μορφή του λόγου του πολιτισμένου, της ευπρέπειας και της κοσμιότητας που χρησιμοποιούν οι μορφωμένοι άνθρωποι. Μια τέτοια στάση και αντιμετώπιση έχω τη γνώμη ότι δικαίως χαρακτηρίζεται ως στάση συνετή, ως γνώρισμα φρονήσεως, ως μέσον προφυλάξεως από πιθανές δυσάρεστες καταστάσεις, ως λέμβος σωστική από τη γελοιοποίηση και πάνω απ΄ όλα ως μια ηθική απαίτηση. Αυτή τη στάση και τη συμπεριφορά δεν θα ήταν υπερβολή, αν τη χαρακτήριζα, ως μια αληθινή και αξιοθαύμαστη σοφία, δικαιώνοντας και τον αρχαίο εκείνο σοφό που διατύπωσε και το « η γλώττα αγαθόν τε και φαύλον ανθρώποις». Το ύφος το «φαύλον» σύμφωνα με την ταπεινή μου γνώμη είναι ύφος φθοράς και διαφθοράς και όχι ύφος της συνεννόησης και της επικοινωνίας πολιτισμένων ανθρώπων, διότι μέσω αυτού διασαλεύεται και μάλιστα αυθαίρετα η σχέση των συμβόλων και των συμβολιζομένων, των σημαινόντων και των σημαινομένων, καθώς τα σημεία φορτίζονται και μάλιστα επικίνδυνα με τα αντίθετά τους σημασιολογικά φορτία. Στις αναρτήσεις αυτές, λοιπόν, επιβάλλεται η σιωπή ως ένα άριστο μέσο επιβολής και ως παράδειγμα προς μίμηση, αφού το μέσον αυτό μας είναι και θεόσταλτο. Ας θυμηθούμε για λίγο τον Ιησού Χριστό και τη στάση του μπροστά στο Πραιτώριο, όπου το ανεκδιήγητο πλήθος των Φαρισαίων, βυθισμένο στο ψέμα και την απάτη, τον προκαλεί στο όνομα της αλήθειας, για να μιλήσει, ενώ είχε πάρει την απόφαση για την καταδίκη του, όπως μας την περιγράφει ο Ευαγγελιστής με τη φράση: «Ο δε Ιησούς εσιώπα». Διερωτώμαι πραγματικά, να «εσιώπα» ο Θεάνθρωπος για κάποιον άλλο λόγο ή γιατί γνώριζε το κράτος της ΣΙΩΠΗΣ; Δεν πρέπει να΄χουν άδικο εκείνοι που υποστηρίζουν ότι η σιωπή έχει τέτοια δύναμη που ακόμα και τον μωρό τον κάνει να φαίνεται σοφός!

«Αργυρό το μίλημα και χρυσό το σώπα» μας κράζει ο θυμόσοφος λαός μας και έχει απόλυτο δίκιο, διότι η σιωπή συσχετιζόμενη με την ορθή χρήση της γλώσσας είναι μια πραγματική και αληθινή φρόνηση που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στη σοφία. Προς τούτο δεν είναι και άσχετη προς την πραγματικότητα και η ρήση: «των φρονίμων ολίγα». Φρονώ ότι με αυτό το μέσον μπορούμε και φίλους να κάνουμε στη ζωή μας και το περιβάλλον να επηρεάζουμε. Ο πρώτος κανόνας μιας καλής συζήτησης είναι το «μάθε ν΄ ακούς», δηλ. μάθε να σιωπάς. Λέγοντας σιωπή στο σημείο αυτό, δεν εννοούμε την ολοκληρωτική αποχή από κάθε συζήτηση, διότι τότε γινόμαστε αντικοινωνικοί, αδιάφοροι, μοναχικοί και παράξενοι, αλλά τη λελογισμένη χρήση της γλώσσας, τη γλώσσα της ευπρέπειας και της επιχειρηματολογίας και όχι τη γλώσσα που χρησιμοποιούν κάποιοι όπου με λόγια ασυνάρτητα, δημιουργήματα κι αυτά των κληρονομικών και βίαιων παθών τους, προσπαθούν να καλύψουν την ψυχική τους κενότητα και να εξαπατήσουν, πάντα για το ατομικό τους συμφέρον, τους συνανθρώπους των. Το μόνο που πετυχαίνουν κατά την ταπεινή μου γνώμη στην περίπτωση αυτή είναι να δικαιώνουν το Γκαίτε που έλεγε: «θα σας θαυμάσουνε μαϊμούδες και παιδιά, αν τέτοια είναι η πεθυμιά σας, μα καμιά δεν θα αγγίξετε καρδιά, αν ο λόγος σας δε βγαίνει μέσα απ΄ την καρδιά σας».

Συνεπώς, ο συνετός άνθρωπος των αναρτήσεων στο F)B είναι καλύτερα ή να σιωπά ή να γράφει και να ομιλεί σωστά. Αυτό το θεϊκό δώρο του Λόγου, το μοναδικό γνώρισμα της ανθρώπινης φύσης που γεφυρώνει το νοητό και τον αισθητό κόσμο, καλλιέργησαν οι πρόγονοί μας κι αυτόν μας διδάσκουν και μας συμβουλεύουν με τη ρήση: «Λάλει, α δει, και ότε δει, και ουκ ακούσεις, α μη δει». Να λες και ν΄ ακούς λοιπόν τα πρέποντα και ακόμη θα πρέπει να προσέχουμε και ΄κείνους τους άψυχους και τυπικούς λόγους που δεν έχουν τη δύναμη να φανερώσουν όλο τον πλούτο του εσωτερικού κόσμου, γιατί, όπως θα μας έλεγε και ο φιλόσοφος, κάθε λόγος, όσο βαθυστόχαστος κι αν είναι και καλοπροαίρετος, έρχεται πάντα σαν μια παράφωνη ενόχληση στην εσωτερική ψυχική αρμονία, κι είναι μηδαμινά του λόγου τα στολίδια, όταν μιλάει η ευγλωττία της ψυχής. Η σωστή διατύπωση λοιπόν είναι αυτή που μπορεί να μορφώσει και όχι να παραμορφώσει την ανθρώπινη ψυχή, αρκεί να στηρίζεται στη γνώση της αλήθειας και μετά στην τεχνική της.

Αυτές τις αναρτήσεις που παραβιάζουν την ευπρέπεια και τη σωστή διατύπωση – πραγματικά γλωσσικά τερατουργήματα – που αποτελούν παράλληλα παραδείγματα διανοητικής κουφότητας και της φραστικής σύγχυσης, δεν έχω την πρόθεση ξεχωριστά να σχολιάσω, καθόσον σε καθημερινή βάση τις διαβάζουμε και τις βλέπουμε όλοι στο F)B, τις αφήνω λοιπόν να τις κοιτάξετε και σεις και σαν φραστικές κατασκευές με την πλοκή και την επιλογή των λέξεών τους, και παράλληλα θα ήθελα να σας ρωτήσω, αν καταλαβαίνετε τα λεγόμενά τους και αν αναγνωρίζετε στη διατύπωσή τους την Ελληνική μας Γλώσσα. Απόλυτα το βεβαιώνω ότι με τούτο το πόνημα δεν προτίθεμαι να θίξω κανέναν, μόνο αυτό το θλιβερό και επικίνδυνο φαινόμενο, για την πνευματική υγεία των αναγνωστών του F)B, θέλησα να αναλύσω μ΄ έναν και μοναδικό στόχο: την αποφυγή τους. Μόνο έτσι θα δικαιώσουμε το φιλόσοφο που υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος με τα λόγια του δείχνει τι πιστεύει και με τα έργα του τι αξίζει και δείξε μου το πώς γράφεις και μιλάς για να σου πω ποιος είσαι.