Απόηχος μιας γιορτής…Γράφει η Κατερίνα Σχισμένου.

Είναι φορές που δεν μπορείς να βρεις τη γαλήνη και να κοιμηθείς, όχι επειδή σε απασχολεί κάτι, αλλά γιατί ένα ποντίκι της μνήμης βγαίνει ξαφνικά κάποια στιγμή τη νύχτα και σου κατατρώει ένα μικρό κουρέλι που ατυχώς ή ευτυχώς αφέθηκε έξω από το ασυνείδητο και τη λυτρωτική λειτουργία του ύπνου και του ονείρου.Σηκώνεσαι, περπατάς στο σκοτεινό και άδειο σπίτι, αρχίζεις να γράφεις σταματώντας όσο μπορείς , σαστίζοντας, ψάχνοντας τη σωστή λέξη που χάνεται, γιατί τι μας έμεινε τελικά από τη λέξη και τη δύναμή της;
Κι όταν τελειώσει η γιορτή, απόδοση και απότιση μνήμης το θυμικό που δεν ξεχνά και λειτουργεί συχνά ως χείμαρρος, εμφανίζεται με μια χιονοστιβάδα μικρών και μεγάλων πραγμάτων που πρέπει ν΄αποτυπωθούν πριν τα πάρει πάλι ο άνεμος. Δεν θα ήθελα να περιγράψω το δικό μας απόηχο αλλά όλων αυτών των συμπολιτών μας που μαζεύτηκαν από παντού, να τιμήσουν τους προγόνους τους και που η μνήμη τους αποτελεί φάρο και φως για τις επόμενες γενεές.
Ο Βίτωρ Ελιέζερ μας είπε χαρακτηριστικά: «Το συναίσθημα που κυριαρχεί ακόμα είναι η συγκίνηση που νοιώθουμε κάθε φορά που κάνουμε αναφορά και προσπαθούμε να περιγράψουμε την ατμόσφαιρα που επικράτησε εκείνο το Σάββατο της 24ης Μαρτίου 2018. Οι εκδηλώσεις μνήμης που οργάνωσε ο Δήμος Αρταίων, χαρακτηρίστηκαν από τη συγκίνηση και την κατάνυξη, τόσο κατά τη διάρκεια της κεντρικής εκδήλωσης στην αίθουσα του Μουσικοφιλολογικού συλλόγου «Ο Σκουφάς» όσο και κατά την διάρκεια της επιμνημόσυνης δέησης στο μνημείο του Ολοκαυτώματος της πόλης.
Η πορεία μνήμης, στο δρόμο από την Εβραϊκή συνοικία της πόλης στον τότε κινηματογράφο Ορφέα, εκεί όπου στοιβάχτηκαν οι Εβραίοι της Άρτας και της Πρέβεζας, με την μπάντα του Δήμου, επικεφαλής της πορείας, μαζί με τον Δήμαρχο Χρήστο Τσιρογιάννη, με την πένθιμη μουσική και τα κεριά αναμμένα, με άλλους Αρτινούς να βγαίνουν στα μπαλκόνια και άλλοι να κατεβαίνουν και να μας ρωτούν αν γνωρίζουμε κάτι για τους Εβραίους φίλους τους ή γείτονές τους, ήταν μια πρωτόγνωρη εμπειρία για έναν απόγονο Αρτινής οικογένειας.
Ξέρετε, μέχρι πριν από δύο χρόνια, η σχέση μου με την Άρτα περιοριζόταν στο γιοφύρι της και στα νόστιμα πορτοκάλια της. Από την περιουσία της γιαγιάς μου, το γένος Σούση Ντεβαριά, δεν είχε μείνει τίποτε και ο πατέρας μου, κάθε φορά που περνούσαμε από την Άρτα, θυμόταν μόνο τα παιδικά του χρόνια… αλλά οι δεσμοί είχαν κοπεί! Σήμερα δεν είναι πλέον κοντά μας, αλλά με τις πρόσφατες εκδηλώσεις μνήμης, όπως είπα σε μια Αρτινή καλή μου φίλη, «μας συγκινήσατε και μας κάνατε να σας νοιώθουμε δικούς μας ανθρώπους». Η απάντηση που έλαβα ήταν χαρακτηριστική της ατμόσφαιρας που επικράτησε: «Μα ανήκετε εδώ…είναι η πόλη σας»
Οι εκδηλώσεις αυτές όμως πέρααπό την μνήμη, σηματοδοτούν και την βούληση να σφυρηλατήσουμε όλοι μαζί τους δεσμούς μιας πόλης, όχι μόνο με το παρελθόν της, αλλά και με το μέλλον. Ευχαριστούμε τον Δήμαρχο Άρτας Χρήστο Τσιρογιάννη, τον ιστορικό ερευνητή Χάρη Βαδιβούλη, τον πρόεδρο του συλλόγου «Ο Σκουφάς» Νίκο Μπανταλούκα, τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές του Μουσικού σχολείου της Άρτας, για τη συμβολή τους στη διαιώνιση της μνήμης των Εβραίων της Άρτας.»
Ο Μπένι Μιζάν θα συνεχίσει: «Συγκινήθηκα πολύ από την αγάπη και τη συμπαράσταση του κόσμου. Ήταν μια εκδήλωση, σε μια πόλη που δεν ζεί κανείς Εβραίος πια κι όμως αισθάνθηκα ότι δεν έφυγαν ποτέ απ’ την Άρτα. Αισθάνθηκα ακόμη σαν να μην ήθελαν να μας αφήσουν να φύγουμε . Νομίζω ότι αυτό από μόνο του το κάνει μοναδικό. Πέρα από την αγάπη που μας δείξατε όλοι σας, ήταν και η αγάπη του κόσμου που δεν μας ήξερε.
Στο δρόμο, τα καφενεία άκουγες παντού ένα καλό λόγο. Ήδη τις τελευταίες ημέρες έχω κάνει 10 φίλους στο fb…Και η Τελένια Σαμπά θα μας πεί: « Αυτό που συνέβη στην Άρτα ήταν πολύ συγκινητικό, τόσο για εμάς τους αρτινούς όσο και για τους φίλους μας, που ήρθαν στην Άρτα ως απλοί επισκέπτες. Ειδικά για εμάς που είμαστε από την Άρτα η συγκίνηση ήταν ακόμα μεγαλύτερη, καθώς αισθανθήκαμε δέος και νιώσαμε ότι η κοινότητα αυτή ξαναζεί… ότι οι άνθρωποί μας δεν έχουν ξεχαστεί… τόσο από εμάς όσο και από τους χριστιανούς γείτονες και φίλους τους. Αγαπάμε την πόλη μας και είμαστε υπερήφανοι γι’ αυτήν και θέλουμε να τη βοηθήσουμε με όποιον τρόπο μπορούμε.»Η Μίρκα Σαλώμ θα πεί: «Νομίζω δεν μπορούν να αποτυπωθούν σε λίγες γραμμές όσα συνέβησαν το Σάββατο 24 Μαρτίου 2018 στις εκδηλώσεις του Δήμου Αρταίων για την ημέρα μνήμης της Ισραηλιτικής Κοινότητας Άρτας.
Δεν ήταν μόνο οι άψογα οργανωμένες εκδηλώσεις, ο υπέροχος φλαουτίστας Θανάσης Θεοδώρου, η γεμάτη νόημα ομιλία του Χάρη Βαδιβούλη, ήταν ότι όλα ήταν γεμάτα συναίσθημα. Ένιωθες ότι όλοι σε περίμεναν με μια ανοιχτή αγκαλιά, σαν να σε περίμεναν χρόνια, σαν να μην πέρασε μια μέρα και ας είχαν περάσει 74 ολόκληρα χρόνια.Οι γειτόνισσες της γιαγιάς μου με αναζητούσαν ανάμεσα στο πλήθος φωνάζοντας το όνομα της, νομίζω αυτό τα λέει όλα.Γνώμη μου είναι ότι αυτές οι εκδηλώσεις είναι μια παρακαταθήκη για την πόλη της Άρτας, για την πόλη μας. Και του χρόνου !». Σημασία δεν έχουν μόνοι οι εορτασμοί, αλλά και όσα παίρνει ο καθένας μέσα του για να συνεχίσει την πορεία της ζωής του, να μείνει με τις αναμνήσεις του και τις σκέψεις του που ανακίνησε η μνήμη και το μνημόσυνο μνήμης….. «Κι α σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές είναι γιατί τ’ ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή γιατί είναι αμίλητη και προχωράει στάζει τη μέρα,στάζει στον ύπνο μνησιπήμων πόνος….» θα μας πει επιλογικά ο ποιητής του Τελευταίου Σταθμού, μιας και καμιά φορά μόνο έτσι μπορούν ν΄αποτυπωθούν οι βαθύτερες ρωγμές της ψυχής μας….