ΤΑ ΝΙΑΤΑ ΘΕΛΟΥΝ ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΚΡΙΤΙΚΗ.του Χρυσόστομου Γεωργίου

Τι σημαίνει για σένα η 25η Μαρτίου και τι γιορτάζουμε σήμερα, ρωτούσε κάποιο ΜΜΕ μετά την παρέλαση μερικά ελληνόπουλα και οι απαντήσεις: ένας είπε ότι είναι η μέρα των γενεθλίων της φίλης του, άλλος είπε για το όχι στους τούρκους και κάποιοι άλλοι μ΄ ένα αμήχανο χαμόγελο, δεν ξέρω (!). Ειλικρινά, θέλω να πιστεύω ότι οι απαντήσεις αυτές είναι απαντήσεις μιας μικρής μειοψηφίας της νεολαίας μας γιατί στην αντίθετη περίπτωση και συγκεκριμένα, όταν το «έαρ» της ζωής της πατρίδας μας, δεν έχει ιστορική συνείδηση, τότε δεν έχει και εθνική συνείδηση και τούτο χωρίς αντίρρηση είναι αποτέλεσμα της ελλειμματικής Παιδείας μας, και σ΄ αυτή την περίπτωση φρονώ ότι δεν θα αργήσει το βρικολάκιασμα και η καταστροφή της πατρίδας μας.

Η επιβίωση της πατρίδας μας και η συνέχιση του λαμπρού και ένδοξου παρελθόντος μας εξαρτάται καταρχήν από την παιδεία που προσφέρουμε στα νιάτα μας, καθόσον αυτή είναι εκείνη που είναι και αποτελεί τη βασική συνιστώσα στη συνισταμένη της προόδου και της ευημερίας της κοινωνίας μας. Αυτό είναι ή θα πρέπει να είναι το ζητούμενο της παιδείας μας: μια κοινωνία της επιτυχίας και κυρίως μια κοινωνία της αξίας. Τούτο πετυχαίνεται όχι με τη συσσώρευση ξηρών γνώσεων, αλλά με μια Παιδεία που θα καλλιεργεί τις διαχρονικές εκείνες αξίες που εμπνέουν την τιμιότητα, τη φιλανθρωπία και κυρίως την αγάπη προς τον άνθρωπο, διότι τίποτε δεν είναι ψηλότερο σ΄ αυτή τη ζωή από την αγάπη, τη μητέρα όλων των αρετών: της δικαιοσύνης, της αντρείας, της σωφροσύνης, της μεγαλοπρέπειας, της μεγαλοψυχίας, της ελευθεριότητας, της πραότητας, της φρόνησης και της σοφίας. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι λαοί με νιάτα χωρίς πνευματική καλλιέργεια, μόρφωση και ιδανικά είναι καταδικασμένοι στην οπισθοδρόμηση και στον αφανισμό. Κατά συνέπεια, η υπεύθυνη μόρφωση της νεολαίας μας με τις ανθρωπιστικές αξίες και αρχές αποτελεί, ιδιαιτέρως σήμερα που η χώρα μας βιώνει μια χρεοκοπία (οικονομική και ηθική) που δεν έχει προηγούμενο, και είναι επιτακτικό καθήκον της Ελληνικής Πολιτείας και το κύριο μέλημά της, καθόσον, όπως είναι γνωστό, κανένα άλλο απόκτημα, όσο κι αν είναι πολύτιμο, δεν μπορεί να συγκριθεί με την Ανθρωπιστική Παιδεία. Ο Πλούταρχος πάνω σ΄ αυτό είναι και αποκαλυπτικός και απολαυστικός όταν μας λέει: « Ευγένεια καλόν μεν, αλλά αγαθό των προγόνων, πλούτος δε τίμιο μεν, αλλά της τύχης απόκτημα, δόξα σεμνό μεν, αλλά αβέβαιο, κάλλος δε περιμάχητο, αλλά ολιγοχρόνιο, υγεία τίμιο μεν, αλλά ευμετάστατη, ισχύς δε ζηλωτό, αλλά ευάλωτο από την αρρώστια. Παιδεία μόνον των εν ημίν αθάνατον και θείον».

Η γαλούχηση της νεολαίας μας με μια τέτοια ΠΑΙΔΕΙΑ προϋποθέτει κι έναν κατάλληλο Δάσκαλο και λέγοντας Δάσκαλο εννοώ και τον επαγγελματία εκπαιδευτικό και το γονιό και την πολιτεία. « Ο μεν πατήρ του γενέσθαι – έλεγε ο Μ. Αλέξανδρος – ο δε διδάσκαλος του καλώς γενέσθαι αίτιος». Κατά συνέπεια: « Διδασκάλους ζητητέον τοις τέκνοις – έλεγε ο Πλούταρχος – οι οποίοι και τοις βίοις εισίν αδιάβλητοι και τοις τρόποις ανεπίληπτοι και ταις εμπειρίαις άριστοι». Να, λοιπόν τα προσόντα ενός άριστου Εκπαιδευτικού. Όσον αφορά τον παράγοντα Πολιτεία φρονώ ότι μια εκπαιδευτική μεταρρύθμιση για να ευτυχήσει πρέπει να ξεκινάει και να τελειώνει με τη δημιουργία του αληθινού Δασκάλου …, του Δασκάλου εκείνου με λίγα λόγια που πραγματικά θα σκέπτεται τις σκέψεις των μαθητών του, που θα επιθυμεί τις επιθυμίες των, που θα χαίρεται τις χαρές τους και θα λυπάται τις λύπες τους. Του Δασκάλου εκείνου που θα γίνεται συμμαθητής και φίλος των μαθητών του αφενός και αφετέρου του Δασκάλου εκείνου που θα γνωρίζει και θα διδάσκει με σαφήνεια τόσο τις ειδικές όσο και τις γενικές γνώσεις και να ξυπνάει στο μαθητή του τη χαρά της δημιουργίας ως γνήσιος παιδαγωγός και ένας τέτοιος παιδαγωγός δεν αξιολογεί και δεν κρίνει το μαθητή του, αλλά τον τοποθετεί όπως βλέπει ότι ο ίδιος τοποθετεί τον εαυτό του.

Μόνο με μια τέτοια Ανθρωπιστική Παιδεία που δεν θα υπολείπεται και της ειδικής γνώσης, θα μπορέσουμε να απαλλάξουμε τη νεολαία μας απ΄ αυτόν το θλιβερό κόσμο που κληρονόμησε από τη γενιά της Μεταπολίτευσης. Απ΄ αυτόν τον κόσμο της ανασφάλειας και της φιληδονίας, της ανηθικότητας και της αμορφωσιάς, της οικογενειοκρατίας και της κουμπαριάς, της απάτης και της αρπαχτής, της «ήσσονος» προσπάθειας, του χαβαλέ, των σκανδάλων και της αναξιοκρατίας όπου στην κυριολεξία για παράδειγμα οι κυβερνώντες μας τοποθετούσαν σε καίριες θέσεις της δημόσιας διοίκησης: «όνους αντί ίππων» … Δυστυχώς, η Μεταπολίτευση δεν μπόρεσε ή δεν θέλησε να καταλάβει ότι η σοφία της ύλης χωρίς τη σοφία του πνεύματος είναι και μάταιη και πάνω απ΄ όλα επικίνδυνη.

Μόνο με την πρέπουσα Παιδεία, έλεγε ο Δημοσθένης, βελτιώνεται και γίνεται καλύτερη η ανθρώπινη φύση και η προσταγή αυτή μπορεί να μας δείξει το δρόμο που πρέπει να ακολουθήσει η οικογένεια, το σχολείο και η σημερινή πολιτεία. Η Πολιτεία κατ΄ αρχάς μας χρωστάει έναν Πρωθυπουργό της Παιδείας, γιατί από υπουργούς χορτάσαμε στα χρόνια της Μεταπολίτευσης …, και δεύτερον, οικογένεια και σχολείο πρέπει να δούμε τη νεολαία μας με την έξαρση της ψυχής και όχι με τον ψυχρό λογισμό, με την ευγένεια και τη δύναμη εκείνη που αποστρέφεται την ψευτιά, τον εμπαιγμό και την κολακεία. Με υπευθυνότητα και ειλικρίνεια, με συνεργασία και συμπαράσταση στον αγώνα τους για μια καλύτερη ζωή. Μια ζωή, «ειρήσθω εν παρόδω», προέτρεπα τους μαθητές μου να κλείσουμε το σχολείο, όχι για να χάσουμε μαθήματα και να καταστρέψουμε περιουσίες και να αντιπολιτευτούμε την κυβέρνηση …, αλλά για να διεκδικήσουμε ένα εκπαιδευτικό σύστημα ανθρώπινο, με σωστά βιβλία που να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας μας. Επίσης, θα πρέπει να πλησιάσουμε τη νεολαία μας, όχι για να την κερδίσουμε, αλλά για να τη βοηθήσουμε με τρόπο παραδειγματικό. Να γεμίσουμε την ψυχή της με τη φιλοτιμία και να της βελτιώσουμε τον ψυχικό της κόσμο χρησιμοποιώντας τη γνώση πρώτα σαν εργαλείο της μόρφωσης και μετά σαν εργαλείο της επαγγελματικής της αποκατάστασης και όχι με γνώσεις ξερές, όπως συμβαίνει σήμερα, γιατί αυτές οι τελευταίες εύκολα μεταβάλλονται σε δυνάμεις του ολέθρου και της συμφοράς.

Θα πρέπει, προσέτι, να στολίσουμε την ψυχή της με την αρετή της αλήθειας, της μαθηματικής αλήθειας, όπου το φως της ταυτόχρονα και θα μας φωτίζει και θα μας καίει. Με την αρετή της δικαιοσύνης όπου ο ζυγός της και θα κρίνει νηφάλια και αντικειμενικά αλλά και το ξίφος της θα χτυπάει αμείλικτα την πονηριά και την ψευτιά, την αδικία και την παρανομία. Με την αρετή της αγάπης και τούτο διότι αφενός ό,τι δεν αγαπάμε, κατά βάση δεν υπάρχει, κι αφετέρου μόνο μ΄ αυτή μπορούμε να ελευθερώσουμε τη νεανική ψυχή από τη διάνοια που σε πάρα πολλές περιπτώσεις την προδίδει πάρα πολλές περιπτώσεις την προδίδει και από τη μηχανή που την υποδουλώνει και από το χρήμα που τη διαφθείρει. Μόνο μ΄ αυτή μπορούμε να γεφυρώσομε το χάσμα των γενεών και να λάμψει ταυτόχρονα ο χαρακτήρας μας ο τέλειος που θα προσφέρει σε μας την υπόληψη, την εκτίμηση και το γνήσιο σεβασμό και στη νεολαία μας μια ανεκτίμητη ωφέλεια και μια ανείπωτη χαρά. Φτιάχνοντας, λοιπόν, ένα τέτοιο νεανικό και ανθρωπιστικό φυτώριο φρονώ ότι μπορούμε να ελπίζομε στην ανόρθωση και στην αναγέννηση της κοινωνίας μας, μιας κοινωνίας όπου θα βασιλεύει το δίκαιο και όπου ο καθένας θα μπορεί εξίσου με τους άλλους να αναπτύσσει τις προσωπικές του δυνάμεις και όχι παρακαλώντας τους κυβερνώντες και τους πολιτικούς μας. Μια κοινωνία όπου ο καθένας ελεύθερα να σκέπτεται και να ενεργεί χωρίς φυσικά να βλάπτει τον άλλο. Μια κοινωνία, τέλος, όπου το άτομο θα διεκδικεί το κάθε νόμιμο δικαίωμά του, αλλά και η κοινωνία θα επιβάλλει το χρέος και το καθήκον, γιατί μόνον τότε ισορροπεί το άτομο με το σύνολο και συμφιλιώνεται αρμονικά το δικαίωμα με το καθήκον και η ελευθερία με την τάξη.

Η δημιουργία λοιπόν μιας τέτοιας κοινωνίας που δυστυχώς η γενιά της Μεταπολίτευσης συνειδητά ή μη δεν έφτιαξε, οφείλομε τώρα να βάλλουμε τις βάσεις και να τη φτιάξουμε εμείς τέλος πάντων που αγαπάμε τη ζωή με τους πόνους της και γιατί όχι και με τους άδικους πόνους της, τούτο το χρωστάμε και στους εαυτούς μας αλλά και στη νέα γενιά, στα παιδιά μας και στα εγγόνια μας. Το εγχείρημα τούτο φρονώ ότι είναι ένα αγώνισμα δύσκολο που απαιτεί και σκληρό αγώνα και πολλές θυσίες. Στο σημείο όμως που φτάσαμε σήμερα αξίζει και πάνω απ΄ όλα είμαστε υποχρεωμένοι να το προσπαθήσουμε γιατί απλούστατα είναι ένα ζήτημα ΖΩΗΣ ή ΘΑΝΑΤΟΥ για την κοινωνία μας.

Επιμέλεια: Χρυσόστομος Π. Γεωργίου. (Συνταξιούχος – Φιλόλογος).