Πώς εκδηλώνει το παιδί το άγχος και το φόβο για το σχολείο;

Γράφει η Πουλημενέα Γεωργία – Κλινική Ψυχολόγος / Ψυχολόγος Υγείας (MSc)

Συχνά οι γονείς ανησυχούν για τη συμπεριφορά και τα συναισθήματα των παιδιών τους στο σχολείο. Πως είναι μέσα στην τάξη; Πως τα πηγαίνουν με τα άλλα παιδιά και με τον δάσκαλο;

Έχει παρατηρηθεί ότι τα παιδιά νιώθουν περισσότερο άγχος και παρουσιάζουν πιο πολλές φοβίες συγκριτικά με την εμφάνιση των μαθησιακών δυσκολιών, στις οποίες έχει επικεντρωθεί το ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Πως οι γονείς θα αναγνωρίσουν ότι το παιδί τους υποφέρει από άγχος ή έχει συγκεκριμένες φοβίες ώστε να το βοηθήσουν αποτελεσματικά;

Ενδεικτικά σημάδια  άγχους και φοβιών στα παιδιά αποτελούν οι εξής συμπεριφορές:

Δεν θέλουν να αποχωριστούν τους γονείς τους και να μπουν στην τάξη
Φυσικά δεν αναφερόμαστε στις πρώτες ημέρες που πάει το παιδί για πρώτη φορά στο σχολείο. Σ’αυτήν την περίπτωση είναι πιθανό να μην θέλει να αποχωριστεί τους γονείς του και να χρειάζεται παρότρυνση αλλά και την υποστήριξη του δασκάλου για να μπει στην τάξη. Αναμένουμε όμως πως καθώς περνούν οι ημέρες το παιδί θα αρχίζει να κοινωνικοποιείται, να συμμετέχει στις ομαδικές δραστηριότητες, να κάνει παρέα στα διαλείμματα με ένα ή περισσότερα παιδιά κτλ. Αν αυτό δεν συμβεί χρειάζεται να αφουγκραστούμε το άγχος που βιώνει ή τη φοβία που αναπτύσσει (σχολική φοβία κτλ).

Παραπονιούνται συχνά για σωματικές ενοχλήσεις
Όταν το παιδί κάνει λόγο (για συχνούς πονοκεφάλους, πόνο στο στομάχι κτλ.) καλό είναι να το δει κάποιος ιατρός. Αν δεν υπάρχει οργανική αιτία το πιο πιθανό είναι να εκδηλώνει με αυτόν τον τρόπο το άγχος του για το σχολείο ή για τις σχολικές κοινωνικές συναναστροφές (π.χ. αν δεν το περιλαμβάνουν στα παιχνίδια οι συμμαθητές του και νιώθει αποκλεισμένο κτλ).

Η μη συμμετοχή του παιδιού στη σχολική τάξη
Aν παρατηρηθεί ότι το παιδί είναι απομονωμένο στη τάξη, αρνείται να συμμετέχει σε ομαδικές δραστηριότητες ή στη διαδραμάτιση του μαθήματος ενδέχεται να μην  νιώθει άνετα, να μην έχει εμπιστοσύνη στις δεξιότητές του και να χρειάζεται βοήθεια για να ενταχθεί στο σχολικό σύστημα.

Εύκολη διάσπαση της προσοχής
Aν εντοπίσουμε ότι η προσοχή του παιδιού διασπάται πολύ εύκολα χωρίς να συντρέχει λόγος μπορεί να αποτελεί ένδειξη του άγχους που βιώνει εντός ή/και εκτός της τάξης.

Ανησυχία, φόβος, στεναχώρια ή παράπονα όταν σκέφτεται πως πρέπει να πάει στο σχολείο
Η παρατεταμένη και έντονη δυσαρέσκεια του παιδιού να πάει στο σχολείο είναι κάτι που πρέπει να μας κινητοποιήσει για περαιτέρω διερεύνηση. Σε καμία περίπτωση δεν επιθυμούν τόσο οι γονείς όσο και ο εκπαιδευτικός να  νιώθουν ότι  παιδί να υποφέρει.

Στην περίπτωση που οι ενδείξεις αυτές εμμένουν και παρατηρείται ότι το παιδί βρίσκεται σε δύσκολη συναισθηματική κατάσταση καλό είναι οι γονείς να συμβουλευθούν άμεσα κάποιον ειδικό.